Brama Obozu Pracy w Świętochłowicach-Zgodzie w Gminnej Ewidencji Zabytków!

Kolejne obiekty trafią do Gminnej Ewidencji Zabytków w Świętochłowicach. Wśród nich jest m.in. brama Obozu Pracy w Świętochłowicach-Zgodzie.

Kwestię aktualizacji Gminnej EwidencjiZabytków poruszył podczas XL Sesji Rady Miejskiej radny Łukasz Respondek, składając interpelację w tej sprawie. W odpowiedzi magistrat poinformował, że sporządzono nowe karty adresowe dla trzech obiektów położonych na terenie naszego miasta w celu włączenia ich do ewidencji zabytków.

Chodzi o:

• bramę Obozu Pracy w Świętochłowicach-Zgodzie, wcześniej filii KL Auschwitz – miejsce pamięci ofiar Obozu wraz z otoczeniem, terenem części byłego obozu,
• stanowisko archeologiczne AZP 97-46/8, w rejonie Drogowej Trasy Średnicowej i stawu Martyn,
• bramę starego cmentarza parafii św. Piotra i Pawła w Świętochłowicach.

– Moim zdaniem w tej sprawie należy iść dalej – wpisać ten obiekt do rejestru zabytków – podsumowuje radny Respondek informację o bramie świętochłowickiego obozu.

Obóz pracy w Świętochłowicach

Przypomnijmy, że obóz w Świętochłowicach w latach 1943-1945 funkcjonował jako filia obozu Auschwitz. Z kolei od lutego do listopada 1945 roku działał jako obóz pracy dla volksdeutschów i Niemców. Podlegał Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego, którego komendantem był m.in. Salomon Morel.

Jak wskazuje Adam Dziurok, redaktor tomu „Obozowe dzieje Świętochłowic Eintrachth�ątte – Zgoda”, miasto to było niegdyś swoistym „zagłębiem obozowym” na Górnym Śląsku, bowiem podczas II wojny światowej, obok powszechnie znanego obozu „Eintrachth�źtte”, funkcjonowało tam jeszcze dziewięć innych obozów, które przeznaczone były m.in. dla internowanych Włochów, jeńców angielskich, cztery dla jeńców radzieckich, a trzy dla zagranicznych pracowników przymusowych. Z kolei po zakończeniu działań wojennych poza filią Jaworzna, czyli Obozem Pracy w Świętochłowicach, działały cztery inne podobozy przy kopalniach.

Z gminnej ewidencji zabytków wykreślono natomiast te obiekty, które zostały rozebrane. W ciągu ostatnich kilku lat z powierzchni ziemi zniknęły bowiem takie obiekty jak:

• budynek przy ul. Dworcowej 14 (rozebrany w 2014 roku),
• budynek przy ul. Pocztowej 6 (rozebrany w 2014 roku),
• budynek przy ul. Pocztowej 15 (rozebrany w 2017 roku),
• budynek przy ul. Wodnej 4 (rozebrany w 2014roku),
• budynek przy ul. Chorzowskiej 122-124,
• budynek przy ul. Chorzowskiej 112,
• budynek przy ul. Świdra 12, 28 i 29 (rozebrane w 2020 roku),
• Lokomotywownia przy ul. Hajduki (rozebrana w 2016 roku),
• budynki ZUT Zgoda przy ul. Wojska Polskiego 66-68
• budynek „starej” dyrekcji,
• hala Wydziału Mechanicznego W1,
• hala Wydziału Mechanicznego W2,
• podstacja A i kompresorownia,
• komora łącznościowa.

Przypomnijmy, że pojawił się także pomysł, aby zbudować pomnik w miejscu obozu. Autorem inicjatywy jest Gerhard Gruschka, będący jednym z ostatnich żyjących byłych więźniów obozu Zgoda w Świętochłowicach. Wcielenie tej koncepcji w życie jednak odroczono na bliżej nieokreślony termin.