Zespół Universe. Od „Mr. Lennona” do nowych nagrań. Historia Breguły i Czicha

Nie przeszli przesłuchania, na którym się poznali. Mirosław Breguła i Henryk Czich nie zrezygnowali jednak z muzyki – zaczęli wspólnie tworzyć piosenki. Tak narodził się Universe, zespół znany z „Mr. Lennona”, „Wołania przez ciszę” i innych przebojów. Po śmierci Breguły w 2007 roku grupa nie zeszła ze sceny. Nadal koncertuje, a w 2026 roku wydała pierwszy od 18 lat album z premierowym materiałem.

Kiedy i gdzie powstał zespół Universe? Początki w 1981 roku

Historia Universe rozpoczęła się 13 października 1981 roku w Katowicach. Tego dnia Mirosław Breguła i Henryk Czich przyszli na przesłuchanie do Studia Piosenki. Wcześniej się nie znali. Obaj odpowiedzieli na ogłoszenie w gazecie i szukali możliwości rozwijania swoich muzycznych pasji.

Żaden z nich nie został przyjęty. W rozmowie z Polskim Radiem Henryk Czich wspominał, że postanowił jednak utrzymać kontakt z poznanym gitarzystą. Zaprosił Bregułę do domu i zaczęli wspólnie tworzyć piosenki. Nieudane przesłuchanie okazało się początkiem wieloletniej współpracy.

Pierwszy publiczny występ odbył się 9 maja 1982 roku przed klubem „Kuźnik” w Chorzowie. To wyjaśnia, dlaczego w opracowaniach historii Universe pojawiają się dwie daty powstania grupy. Rok 1981 oznacza początek współpracy muzyków, a 1982 – ich debiut przed publicznością.

Historia zespołu łączy kilka śląskich miast. Breguła urodził się w Świętochłowicach i dorastał w Chorzowie, Czich pochodzi z Rudy Śląskiej, a przyszli założyciele Universe poznali się w Katowicach.

Skąd wzięła się nazwa Universe? Najpierw wylosowali „Zakaz Wjazdu”

Przed pierwszym koncertem muzycy zdali sobie sprawę, że nie mają jeszcze nazwy zespołu. Zapisali kilka propozycji na kartkach i przeprowadzili losowanie. Wypadło „Zakaz Wjazdu”.

Żaden z nich nie był jednak przekonany do tego pomysłu. Szukali nazwy kojarzącej się z przestrzenią i gwiazdami. Ostatecznie inspiracją okazała się twórczość The Beatles.

– KOSMOS odpadał, bo już taki zespół był. Mirek zaproponował UNIVERSE z piosenki Beatlesów – „Across the Universe” i tak zostało.

Tak Henryk Czich wspominał wybór nazwy w wywiadzie udzielonym naszej redakcji w 2018 roku.

• Pełna rozmowa: Henryk Czich: „Piosenka musi o czymś mówić i mieć sens”.

Jak Universe zdobył popularność? „Mr. Lennon” i sukcesy w Opolu

Przełom przyniósł 1983 rok. Universe wygrał Ogólnopolski Młodzieżowy Przegląd Piosenki we Wrocławiu, co otworzyło muzykom drogę na XX Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu. Za wykonanie utworu „Mr. Lennon” zdobyli tam drugą nagrodę w koncercie „Promocje”.

Sukces pozwolił duetowi dotrzeć do szerszej publiczności. Do grupy dołączyli kolejni muzycy, a Universe rozpoczął nagrywanie następnych piosenek i koncertowanie.

Zespół regularnie wracał na opolską scenę. W 1984 roku wykonał „Blues na wpół do piątej rano”, a cztery lata później zaprezentował „Tacy byliśmy”.

W 1992 roku Universe zdobył pierwszą nagrodę w konkursie Premier za piosenkę „Daj mi wreszcie święty spokój”. Rok później utwór „To był maj” przyniósł grupie trzecią nagrodę w konkursie Fono-Rama.

Sukcesy festiwalowe nie zawsze przekładały się jednak na ogólnopolską promocję. W wywiadzie dla Swiony.pl Henryk Czich przyznał, że po zwycięstwie w 1992 roku zespół liczył na większe zainteresowanie mediów. Na Śląsku Universe miał już liczną publiczność, ale przebicie się do słuchaczy w całym kraju wciąż stanowiło wyzwanie.

Największe przeboje Universe. „Wołanie przez ciszę”, „Mr. Lennon” i inne hity

Universe zdobył popularność dzięki melodyjnym piosenkom, charakterystycznemu głosowi Mirosława Breguły i tekstom o miłości, tęsknocie oraz przemijaniu. Szczególne miejsce w repertuarze grupy zajmują ballady, choć muzycy nagrywali również żywsze, rockowe utwory.

Do najbardziej rozpoznawalnych piosenek Universe należą:

• „Mr. Lennon” – utwór, który przyniósł grupie sukces w Opolu w 1983 roku.
• „Wołanie przez ciszę” – jedna z najsłynniejszych ballad zespołu, często wyszukiwana także pod słowami „W taką ciszę”.
• „Tacy byliśmy” – piosenka zaprezentowana na festiwalu w Opolu w 1988 roku.
• „Daj mi wreszcie święty spokój” – zwycięski utwór konkursu Premier w 1992 roku.
• „Tyle chciałem ci dać” – piosenka, której tekst współtworzyła Beata Kozidrak.
• „W perły zmienić deszcz” – jedna z ballad dobrze znanych słuchaczom grupy.
• „Głupia żaba” i „Ty masz to, czego nie mam ja” – utwory z tekstami Bogdana Olewicza.

Autorem znacznej części repertuaru był Mirosław Breguła. Zespół współpracował jednak również z innymi autorami tekstów i kompozytorami.

Universe – „Wołanie przez ciszę (W taką ciszę)”, wersja koncertowa z 2008 roku, opublikowana na kanale universepl.

Dyskografia Universe. Dlaczego zespół tak długo czekał na pierwszą płytę?

Przeboje radiowe i występy na festiwalach nie wystarczyły, aby Universe szybko doczekał się własnego albumu. Jak podaje Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki, w latach 1985–1988 wytwórnie nie zdecydowały się na wydanie długogrającej płyty zespołu, mimo popularności takich utworów jak „Wołanie przez ciszę”, „Głupia żaba” czy „Tacy byliśmy”. Brak wydawcy płyty przyczynił się do rozpadu poszerzonego składu grupy.

Na pierwszy album trzeba było poczekać do początku lat 90. Materiał na „The Best of” nagrano w 1991 roku, a według Muzeum Polskiej Piosenki płyta ukazała się w 1992 roku. Później Universe regularnie wydawał kolejne albumy.

Wybrane płyty zespołu Universe:

Zestawienie obejmuje wybrane albumy studyjne i kompilacje, nie jest więc pełną dyskografią zespołu. W katalogach można znaleźć różne daty niektórych wydań. Przykładowo album „Mr. Lennon” datowany jest na 2000 rok, a Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki odnotowuje również wydanie CD z 2001 roku.

Szczególne miejsce w dorobku grupy zajmuje „Mijam jak deszcz” z 2008 roku, album przygotowany po śmierci Mirosława Breguły. Obok wcześniej znanych piosenek znalazły się na nim trzy niepublikowane wcześniej nagrania z udziałem wokalisty: „Raz wróg raz brat”, „Pewnie też to znasz” i „Noc i ja”.

Mirosław Breguła – wokalista, kompozytor i współzałożyciel Universe

Mirosław Breguła urodził się 10 lutego 1964 roku w Świętochłowicach. Był wokalistą, gitarzystą, kompozytorem i autorem tekstów. Jego głos i piosenki w dużym stopniu ukształtowały brzmienie Universe.

Choć urodził się w Świętochłowicach, przez znaczną część życia był związany z Chorzowem. Tam dorastał, mieszkał i rozwijał działalność artystyczną.

W swoich utworach Breguła często pisał o uczuciach, samotności, wspomnieniach i rozstaniach. To właśnie jego kompozycje stały się podstawą repertuaru, z którym słuchacze do dziś kojarzą Universe.

Za muzycznymi sukcesami Breguły kryła się również trudna historia osobista. Artysta przez lata zmagał się z uzależnieniem od alkoholu i podejmował próby leczenia. Nie ukrywał swoich problemów – mówił o nich otwarcie w wywiadach. W jednej z ostatnich rozmów, przeprowadzonej przez dziennikarza Witolda Gałązkę, określił alkoholizm mianem „choroby uczuć”. Wspominał również o dziewięciu latach abstynencji i trudnościach, z jakimi mierzył się po powrocie do picia. Te doświadczenia były ważną częścią jego biografii, choć nie sposób sprowadzić do nich ani jego twórczości, ani okoliczności śmierci.

Mirosław Breguła odebrał sobie życie 2 listopada 2007 roku w Chorzowie. Miał 43 lata. Ostatni raz wystąpił na scenie pięć dni wcześniej, 28 października, w chorzowskim Teatrze Rozrywki podczas Festiwalu „Stróżów Poranka”.

Śmierć Mirosława Breguły nie oznaczała końca Universe. Zespół kontynuował działalność pod kierownictwem Henryka Czicha, jego współzałożyciela, który został również głównym wokalistą.

• Więcej o życiu muzyka można przeczytać w naszym artykule: 10 lutego 1964 r. urodził się w Świętochłowicach Mirosław Breguła – lider zespołu Universe.

Kto dziś śpiewa w Universe? Obecny skład zespołu

Universe nadal istnieje, koncertuje i nagrywa nowe piosenki. Jego liderem oraz głównym wokalistą pozostaje Henryk Czich, który współtworzył grupę z Mirosławem Bregułą.

Według oficjalnej strony zespołu skład Universe w 2026 roku tworzą:

• Henryk Czich – lider, wokal i instrumenty klawiszowe,
• Wojciech Wesołek – gitara i wokal,
• Damian Filipowski – gitara i wokal,
• Marek Kopecki – gitara basowa i wokal,
• Marek Jagucki – instrumenty klawiszowe,
• Grzegorz Krzykawski – perkusja.

Podczas koncertów muzycy wykonują największe przeboje z czasów Mirosława Breguły, ale sięgają również po nowe kompozycje. Universe pozostaje więc aktywnym zespołem, który nie ogranicza się do przypominania dawnego repertuaru.

Aktualne informacje o składzie i koncertach można znaleźć na oficjalnej stronie Universe.

„Zatrzymać czas” – nowa płyta Universe z 2026 roku

6 czerwca 2026 roku ukazał się album „Zatrzymać czas”, pierwszy od 18 lat krążek Universe z premierowym materiałem. Znalazło się na nim 18 utworów, a płytę promują single „Ona czeka ona wie” i „Dziewczyna o zielonych oczach”.

Wydawnictwo łączy melodyjne brzmienie znane z wcześniejszych nagrań grupy z nowymi kompozycjami przygotowanymi pod kierownictwem Henryka Czicha.

W 2026 roku Universe wrócił również na scenę Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, występując podczas koncertu poświęconego twórczości Bogdana Olewicza. Zespół wykonał wtedy „Ty masz to, czego nie mam ja” i „Głupią żabę”, co Henryk Czich potwierdził w rozmowie z Polskim Radiem.

O pracy nad nową płytą Henryk Czich opowiadał w rozmowie z Polskim Radiem.

Universe – „Ona czeka ona wie”, oficjalny teledysk zespołu

Jak upamiętniono Universe i Mirosława Bregułę?

O przywiązaniu słuchaczy do zespołu świadczy historia jego gwiazdy w Opolu. W czerwcu 2008 roku w Alei Gwiazd Polskiej Piosenki odsłonięto gwiazdę Universe, ufundowaną przez samych fanów. Pieniądze na jej wykonanie zebrali sympatycy grupy, o czym informował serwis Czas na Opole, powołując się na materiały Muzeum Polskiej Piosenki.

Na uroczystość przyjechali fani z różnych części Polski. W odsłonięciu uczestniczyli również muzycy Universe. Była to trzynasta gwiazda w opolskiej alei.

Mirosław Breguła został upamiętniony także w Chorzowie. Na placu Piastowskim znajduje się poświęcony mu pomnik, a od 2021 roku jego imię nosi rondo na skrzyżowaniu ulic Siemianowickiej i ks. Ludwika Bojarskiego.

W 2026 roku ukazała się książka „Mirek. Poeta dusz” Tomasza Cukiernika, pierwsza obszerna biografia lidera Universe. Publikacja liczy 512 stron i zawiera 236 zdjęć oraz ilustracji. Autor pracował nad nią przez cztery lata, rozmawiając z blisko dwustoma osobami, które znały muzyka.

Jedno ze spotkań autorskich zaplanowano na 13 listopada 2026 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świętochłowicach.

• Więcej informacji: Spotkanie o Mirku Bregule w Świętochłowicach. Autor biografii odwiedzi bibliotekę.

Mirosław Breguła na ekranie. Dokumenty i plany filmu fabularnego

Życie i twórczość Mirosława Breguły stały się również tematem filmów dokumentalnych. W grudniu 2012 roku w Chorzowskim Centrum Kultury odbyła się premiera filmu „Mirek Breguła – choroba uczuć” autorstwa Doroty Pryndy, dziennikarki TVP Katowice. W dokumencie artystę wspominają członkowie rodziny, przyjaciele i muzycy, m.in. Paweł Kukiz, Marcin Kindla i Andrzej Lampert. Twórcy sięgnęli również po materiały archiwalne, aby pokazać Bregułę nie tylko jako wokalistę Universe, ale także człowieka poza sceną.

W 2014 roku zaprezentowano także dokument «Tacy byliśmy» Krzysztofa Palińskiego, poświęcony historii zespołu Universe.

Kilka lat później pojawiły się plany przeniesienia biografii Breguły na ekran w formie filmu fabularnego. W lutym 2019 roku, podczas koncertu z okazji 55. rocznicy urodzin artysty, ogłoszono przygotowania do produkcji, której reżyserem miał zostać Gerwazy Reguła, a scenariusz miała napisać Danuta Kujawińska. O przedsięwzięciu informowaliśmy w artykule „Powstanie film o Mirosławie Bregule, liderze zespołu Universe” na MojChorzow.pl. Nie udało się jednak potwierdzić, by zapowiedziany film fabularny został ukończony i trafił do widzów.

Przystanek Krajcok Festival w Chorzowie – pamięć o Mirosławie Bregule

Piosenki Mirosława Breguły rozbrzmiewają nie tylko podczas koncertów Universe. W Chorzowie jego twórczość przypomina Przystanek Krajcok Festiwal – wydarzenie poświęcone pamięci zmarłego muzyka, którego ważną częścią jest konkurs nowych aranżacji i interpretacji utworów zespołu.

W 2022 roku wydarzenie zyskało formułę festiwalu, a jego ważną częścią stał się konkurs interpretacji piosenek Universe. Na scenach Starochorzowskiego Domu Kultury i Chorzowskiego Centrum Kultury spotykają się muzycy różnych pokoleń. Podczas drugiej edycji w 2023 roku, obok uczestników konkursu, wystąpili Gang Marcela i Universe. Rok później wśród gości znalazł się zespół Żuki.

Podczas czwartej edycji, zorganizowanej w listopadzie 2025 roku, wystąpiły m.in. zespoły VOX i Universe. Grand Prix konkursu zdobyła grupa Free!, a muzyczny weekend zakończyło wspólne wykonanie „Wołania przez ciszę”. Więcej o tym wydarzeniu można przeczytać w relacji z IV Przystanku Krajcok Festiwal na MojChorzow.pl.

Na 7–8 listopada 2026 roku zaplanowano piątą, jubileuszową edycję festiwalu. W programie znalazły się konkursowe przesłuchania, spotkania wspomnieniowe oraz koncert finałowy z udziałem Universe, Józefa Skrzeka, Marty Haby i Dafne & Symfonix. Szczegóły wydarzenia przedstawiono w artykule „Dwa dni z muzyką Mirka Breguły. Przystanek Krajcok znów połączy fanów Universe”.

Przystanek Krajcok to coś więcej niż koncertowe wspomnienie. Młodsi wykonawcy sięgają po repertuar Universe, nadając znanym piosenkom własne brzmienie. Dzięki temu twórczość Breguły pozostaje żywą częścią muzycznej kultury Górnego Śląska.

Historia Universe zaczęła się od przypadkowego spotkania dwóch muzyków, którzy nie przeszli przesłuchania w Katowicach. Ponad cztery dekady później zespół nadal koncertuje i nagrywa nowe piosenki. Mirosław Breguła pozostaje obecny w jego repertuarze i pamięci słuchaczy, a Henryk Czich kontynuuje działalność grupy, którą wspólnie stworzyli. To właśnie ta ciągłość, mimo zmian i trudnych momentów, wyróżnia historię Universe.

Źródła i materiały

• Swiony.pl – wywiad z Henrykiem Czichem – wspomnienia muzyka i historia nazwy Universe.
• Polskie Radio – rozmowa z Henrykiem Czichem – początki współpracy z Bregułą.
• Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki – Universe – historia grupy i dyskografia.
• Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu – Universe – festiwale i dorobek muzyczny.
• Czas na Opole – gwiazda Universe – historia uhonorowania grupy przez fanów.
• Oficjalna strona Universe – skład i działalność zespołu.
• Polskie Radio – rozmowa o albumie „Zatrzymać czas” i występie w Opolu.
• Tomasz Cukiernik – „Mirek. Poeta dusz” – informacje o biografii.
• Wikipedia – Universe – pomocnicze informacje biograficzne i dyskograficzne.
• PAP – „Choroba uczuć” – materiał z 29 grudnia 2012 roku o filmie dokumentalnym Doroty Pryndy.
• Echo Chorzowa – „Tacy byliśmy” – informacje o dokumencie poświęconym zespołowi Universe.
• MojChorzow.pl – „Powstanie film o Mirosławie Bregule, liderze zespołu Universe” – zapowiedź produkcji fabularnej z 7 marca 2019 roku.